Vallen voorkomen: een zaak van iedereen

Volgens een publicatie van het TNO vallen er jaarlijks in ons land bijna 200.000 mensen in woonzorgcentra. De gevolgen zijn niet mis. Botbreuk, verminderde mobiliteit en zelfredzaamheid, angst om weer te vallen. Reden genoeg voor Zorggroep Westerkwartier om in haar woonzorgcentra valpreventie onder de aandacht te brengen. Een proefproject in woonzorgcentrum De Wierde in Grijpskerk is inmiddels succesvol afgesloten. In woonzorgcentrum De Hoorn in Marum is dit project onlangs van start gegaan.

‘Voor het nemen van maatregelen om vallen te voorkomen, is niet alleen een rol weggelegd voor het woonzorgcentrum,’ vertelt Gerrie Hoiting, regiomanager van Zorggroep Westerkwartier. ‘Iedereen heeft een eigen rol: de cliënt, mantelzorger, hulpverleners, zorg en huisarts.’ In De Wierde werd een jaar lang gevolgd welke cliënten gevallen waren. Op die manier ontstond er een beeld om welke cliënten het ging en wat er aan de hand was. ‘Het project heeft ons een beeld gegeven hoe valincidenten kunnen worden voorkomen. Nu, sinds het project, houden we bij wie vaak valt en waardoor dat komt. De contactverzorgende coördineert de valpreventie. Eerder was het zo, dat als je een gevallen cliënt vroeg wat er was gebeurd, het antwoord steevast luidde: ik ben gewoon gevallen. Nu weten we wel beter.’ Om iedereen, cliënten, familie, hulpverleners en huisartsen, bewust te maken van valrisico’s hebben we van alles georganiseerd, zoals een valmarkt waar deskundigen advies gaven, zoals een opticien, schoenenzaak, rollatorleveranciers en de ouderenadviseur. Meer bewegen en dus sterkere spieren, goed zien, passend schoeisel, een goed onderhouden rollator; al die zaken helpen om vallen te voorkomen.’

Valrisico’s

Het is bekend dat bij het ouder worden de spieren verslappen. Mensen zitten meer. Als je dan in beweging komt, is de kans op vallen groter. ‘Er was een mevrouw die zeven brillen had. Ze wist alleen niet welke bril de juiste was. Weer en andere mevrouw wist niet dat ze het onderhoud van haar rollator zelf moest regelen. Ze liep rond met een kapotte rem. Jaarlijks organiseren we nu een APK-keuring voor de rollator.’ Om de bewustwording nog meer te vergroten heeft Zorggroep Westerkwartier voor haar cliënten valrisico's uitgebeeld. ‘Deze waren voor de toeschouwers heel herkenbaar. Om een paar voorbeelden te noemen: rollator niet op de rem, veter los of een stoel op een vloerkleed die opkrulde.’ Het is bekend dat bij het ouder worden de voeten wat doorzakken, met als gevolg dat de schoenen te klein worden. Veel ouderen dragen te kleine schoenen en weigeren nieuwe aan te schaffen. Ze vinden dat zonde van het geld. ‘Pas als ze vallen, beseffen ze dat goed passende schoenen geen overbodige luxe zijn. En hoe kun je iemand duidelijk maken dat zijn appartement te vol staat? Niet te vol betekent voldoende loopruimte, vrij baan voor de rollator en genoeg plaats om te keren.’

Verantwoordelijkheid

Ook de familie of mantelzorgers spelen een grote rol bij valpreventie in het woonzorgcentrum. ‘Daarom hebben we tijdens het project de familie er vanaf het eerste moment actief bij betrokken. Het mag duidelijk zijn dat ook de familie veel kan doen. Valpreventie is niet alleen een zaak van het woonzorgcentrum. En zeg nou zelf: actief helpen om vallen te voorkomen kan voor de familie ook leuk zijn. Samen met vader of moeder even wandelen en winkelen, even naar de schoenenwinkel.’ Bij valpreventie heeft iedereen zijn eigen rol en verantwoordelijkheid. ‘Met elkaar, wij vanuit een organisatie die actief werkt aan wonen, welzijn en zorg van onze cliënten, de familie en de huisarts. Ook de huisartsen zijn actief betrokken bij ons project en zij weten nu in welke vorm zij kunnen bijdragen om vallen te helpen voorkomen. Alle zorg-en hulpverleners weten dat je je voordeel kunt doen met elkaars kennis. We kunnen stellen dat het project valpreventie in De Wierde een succes was. In navolging van De Wierde draait het valpreventieproject nu bij woonzorgcentrum De Hoorn.’

Op 8 oktober van 10.00 tot 12.00 uur geven deskundigen in woonzorgcentrum De Hoorn in Marum informatie over hun diensten in het kader van valpreventie. Geïnteresseerden kunnen zich laten adviseren of meedoen met het team ‘Meer bewegen voor ouderen’. De koffie staat klaar. Iedereen is van harte welkom!